Bir kişinin vefatından önce yaptığı bağışlar veya bıraktığı vasiyetname, kimi zaman yasal mirasçıların payını tamamen ortadan kaldıracak niteliktedir. Türk Medeni Kanunu bu duruma karşı bir güvence öngörür: saklı pay. Miras bırakan, saklı paylı mirasçıların kanunla korunan bu payına dokunamaz.
Saklı paylı mirasçılar kimlerdir?
Kanun, saklı payı yalnızca belirli yakınlar için tanır:
- Altsoy (çocuklar, torunlar): yasal miras payının yarısı
- Anne ve baba: yasal miras payının dörtte biri
- Sağ kalan eş: birlikte mirasçı olduğu kişilere göre değişen oranlarda
Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında yapılan değişiklikle kaldırılmıştır; bugün kardeşler saklı paylı mirasçı değildir.
Saklı pay ihlal edilirse: Tenkis davası
Miras bırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalar veya vasiyetname, saklı payı ihlal ediyorsa, saklı paylı mirasçı tenkis davası açarak bu kazandırmaların kendi payını ihlal eden kısmının indirilmesini isteyebilir.
Tenkis davasında süre kritiktir: mirasçının, saklı payının ihlal edildiğini öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamenin açılmasından ya da mirasın geçmesinden itibaren on yıl içinde dava açması gerekir.
Muris muvazaası ile farkı
Uygulamada sık karşılaşılan bir diğer durum, miras bırakanın mal kaçırmak amacıyla taşınmazını satış gibi göstererek devretmesidir. Bu halde tenkis değil, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası gündeme gelir ve bu dava herhangi bir süreye bağlı değildir. Hangi yolun izleneceği, somut olayın özelliklerine göre belirlenir.
Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurmanızı öneririz.