Kıdem tazminatı, çalışanın işyerine verdiği emeğin karşılığı olarak kanunla güvence altına alınmış bir alacaktır. Ancak her işten ayrılma durumunda kıdem tazminatı ödenmez; kanun, hak kazanma koşullarını belirli hallerle sınırlamıştır.
Temel koşul: En az bir yıllık kıdem
Çalışanın aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Bir yılın altındaki çalışmalarda, iş sözleşmesi nasıl sona ererse ersin kıdem tazminatı doğmaz.
Hangi hallerde hak kazanılır?
- İş sözleşmesinin işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın feshedilmesi
- Çalışanın sağlık sorunları, işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları gibi haklı nedenlerle istifa etmesi
- Ücretin veya sigorta primlerinin eksik ya da geç ödenmesi nedeniyle fesih
- Emeklilik, askerlik veya kadın çalışanın evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılması
- Çalışanın vefatı halinde mirasçıların talebi
Buna karşılık, çalışanın haklı bir neden olmaksızın kendi isteğiyle istifa etmesi halinde kural olarak kıdem tazminatı hakkı doğmaz.
Nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı, her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş ücrete; yol, yemek, ikramiye gibi süreklilik gösteren ödemeler de dahil edilir. Yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden orantılı ödeme yapılır.
Zamanaşımı süresine dikkat
Kıdem tazminatı alacağı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıllık zamanaşımına tabidir. Bu sürenin kaçırılması, hakkın dava yoluyla istenebilmesini engeller.
Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurmanızı öneririz.